Stichtse Vecht

Stichtse Vecht

De gemeente Stichtse Vecht is op 1 januari 2011 ontstaan door samenvoeging van de voormalige gemeenten Maarssen, Breukelen en Loenen. De gemeente heeft zo'n 63.000 inwoners. Stichtse Vecht ligt tussen de steden Amsterdam en Utrecht en telt een aantal kernen, veelal bestaand uit dorpen of buurtschappen.Lees meer >>
De Ronde Venen

De Ronde Venen

De Ronde Venen is op 1 januari 2011 ontstaan door de samenvoeging van de voormalige gemeenten Abcoude en De Ronde Venen. De gemeente telt bijna 43.000 inwoners en ligt op een steenworp afstand van Amsterdam, Schiphol en Utrecht. De belangrijkste woonkernen in de gemeente zijn de dorpen en buurtschappen Mijdrecht, Vinkeveen, Waverveen, Wilnis, Abcoude...Lees meer >>
De Bilt

De Bilt

De Bilt is een fusiegemeente die in 2001 is ontstaan na samenvoeging van de gemeenten Maartensdijk en De Bilt. Het gebied dankt zijn bestaan aan de grootschalige ontginningen van het waterrijke veen- en moerasgebied, die in de 12e eeuw zijn begonnen.Lees meer >>
Weesp

Weesp

De geschiedenis van Weesp gaat terug tot ver in de middeleeuwen. In het jaar 1156 komt de naam voor het eerst voor in een oorkonde van de bisschop van Utrecht. De naam “Weesp” betekent: “weide aan het water”. In 1355 krijgt Weesp van hertog Willem van Beieren stadsrechten. Het stadsrecht is één van de oudste archiefstukken van het gemeentearchief...Lees meer >>

Selecteer blogs uit de gemeente:

Dubbele datum: Oude Stijl en Nieuwe Stijl

Als we een brief of document schrijven dan zetten we daar wel eens een datum op zodat we weten wanneer het gemaakt of verstuurd is. Zo ook op deze brief van een predikant Johannes Hondius uit Maarssen aan notaris Johannes Leijden uit Weesp. Er is alleen iets geks aan de hand, er wordt hier niet één datum maar twee data vermeld! Hoe zit dat? In deze blog legt Studiezaalmedewerkster Iren het je uit.

Op het moment dat deze brief werd geschreven en verstuurd waren er binnen de Republiek der Zeven Verenigde Nederlanden twee verschillende kalenders in gebruik; de Juliaanse kalender en de Gregoriaanse kalender.

In 1582 heeft Paus Gregorius XIII een hervorming doorgevoerd op de Juliaanse kalender. Deze kalender liep namelijk, sinds de invoering in 46 voor Christus, inmiddels tien dagen achter op de natuur. De paus besloot dat verschil van tien dagen op te heffen door na donderdag 4 oktober 1582 door te gaan met vrijdag 15 oktober 1582.

In 1582 was echter de Reformatie begonnen en de macht van de paus werd niet overal meer geaccepteerd. In de gebieden met een katholieke leider aan de macht werd deze nieuwe Gregoriaanse kalender vrij snel ingevoerd. In de Protestantse gebieden bleven mensen de oude Juliaanse kalender volgen. Er moest vanaf dat moment dus worden aangegeven welke kalender er was gebruikt als er een datum in een akte of brief werd vermeld. Om dit duidelijk te maken zien we in deze tijd vaak een toevoeging aan de datum waarbij de termen ‘oude stijl’ voor de Juliaanse kalender en ‘nieuwe stijl’ voor de Gregoriaanse kalender veel worden gebruikt. Dit kon voluit worden geschreven of afgekort (O.S. en N.S.), maar soms werden beide data vermeld in de vorm van een soort wiskundige breuk.

De datum opschrijven als breuk is wat ook op deze brief is gedaan door de schrijver. In dit geval zien we boven de streep 19 mei staan, dit is de oude stijl of Juliaanse kalender die in Maarssen nog werd gebruikt. Onder de streep staat de nieuwe stijl of Gregoriaanse kalender die in Weesp op dat moment al werd gebruikt.
In 1700 was het verschil inmiddels opgelopen tot 11 dagen. Waar omrekenen met 10 dagen inmiddels was ingeburgerd werd omrekenen met 11 dagen blijkbaar als te moeilijk ervaren, dus ook in de protestantse gebieden werd overgestapt op de Gregoriaanse kalender. Op 30 april 1701 was Drenthe de laatste provincie in Nederland die ook de Gregoriaanse kalender invoerde. Vanaf dat moment in heel Nederland weer dezelfde kalender gebruikt.

OS en NS

Bron: RHCVV, Toegang GAW028-01: Stad Weesp, 1355-1795 (1890), inv.nr. 162

Om RHC Vecht en Venen goed te laten functioneren maken we gebruik van cookies. Bekijk ons cookiebeleid.